Edward Scissorhands, Tim Burton'un, Beetle Juice ile balayan çknn ardndan, iki Batman filmi arasna sktrd bir modern masal.. Feti oyuncusu Johnny Depp ile birlikteliinin de ilk ürünü olan 1990 tarihli bu kült film, gotik öykülerle büyümü bir çocuun zihninde yaplanm yeni bir Frankenstein uyarlamas adeta; korkutmuyor, absürd komediyle dram yourup güldürüyor, bir yandan düündürürken mesajn da veriyor.
Luc Besson, Subway (Metro, 1985) ve Le Grand Bleu (Derinlik Sarholuu, 1988)'dan beri takip ettiim bir yönetmen. Kimi yönetmen filmografisini büyük filmlerle doldurur, kimisi birkaç hit yakalar, kimisiyse bir iner, bir çkar. Besson kanmca büyük çkn kariyerinin ilk yarsnda yapm, Léon ile eletirmenler nezdinde olmasa da, seyirciler nezdinde zirve yaptktan sonra inie geçmitir. Zaten kendisi de -prodüktörlüe arlk verdikten ve birkaç ikinci snf film çektikten sonra- emekli olmaya karar verdiini, artk film çekmeyeceini duyurmutur. Bu balamda, bize mevcut filmlerini izlemek ve yorumlamak düüyor en fazla; bu sebeple, izlediim son filmi olan Angel-A'y, referans verdii filmler yan sra, Besson'un kendi filmografisi içinde de deerlendirerek yorumlamak istiyorum.
Superman'e neden ihtiyacmz var? Çelik adam, Christopher Reeve'in deniz mavisi gözlerinde canlanal nerdeyse 30 yl olmu. Kimler geçmedi ki bu süreçte: "Baba" Marlon Brando, "General" Terence Stamp, "Luthor" Gene Hackman, dünyal baba Glenn Ford ve elbette kendisi gibi makus bir kader yaayacak olan Lois, Margot Kidder. Çocukluumun romantik kahramanlarndan biriydi Superman: film baladnda sesini sonuna kadar açp müziini kasede kaydettiim.. Videolara çekip defalarca izlediim.. "Yalnzlk Kalesi"ni onunla paylatm... leriki yllarda Batman'le, Spiderman'le karlatk, okuduk, filmlerini izledik. Hiçbirini Superman'le karlatrmadk, çünkü onda bir büyü vard, dier kahramanlar gibi yokluktan gelip azmiyle, kayplarnn öfkesiyle kendini gelitirmemiti: Doutan farklyd, güçleri nerdeyse snrszd ve buraya ait deildi.
Öncelikle ardm söylemeliyim. Melez bir film var karmda. Hafza kayplar yaam biri olarak 2004 tarihli Kelebek Etkisi'ni artk izlemem farz olmutu ve kalitesinden ziyade "çerdii sürprizlere" odaklanarak filmi izlemeye koyuldum. Farkl kurgusu, aksamayan senaryosu ve srtmayan oyunculuklaryla sürükleyici bir film olmu Kelebek Etkisi ve en güzeli, bütün hikayeyi tek bir filme sdrmlar, devam filmine malzeme kalmam. Ondandr ki farkl kadroyla çekilen 2. film (herhalde) tekrarn ötesinde yeni bir ey getirmediinden baarsz olmutur. Selefi Donnie Darko gibi pek çok yerden referans alan konusuyla Kelebek Etkisi, geçmie dönülerin ve hafzann gizemlerinin bu denli irdelendii younluuyla "bu türe referans" kaynak film olma yolunda salam bir adm atmtr. Seyircinin youn ilgisiyle "kült" mertebesine imdiden ulaan bu filmler, etkiledikleri beyinlerle 10-20 yl içinde daha salam senaryolarn ve bayaptlarn çkmasna da tahminimce ön ayak olacaklardr.
Dark City, Alex Proyas'n The Crow sonras yazp yönettii futuristik bir modern masal. 1998 ylnda çekilmi, ertesi yl gösterime girecek The Matrix'e fazlasyla ilham verdiini düündüüm bu "karanlk" filmin en bata atmosferi sizi saryor. Öykünün ilerleme sürecinde zaten görsel olarak filme balanyorsunuz. Bir çizgi-roman uyarlamas olmamasna karn Batmançizgi-romanlarnn çekici ve kasvetli havasn solumak, hatta ve hatta (yazar, yönetmeni bilinmese dahi) The Crow balantl bir film olduunu sonuna kadar hissetmek mümkün. Henüz çekildii yllarda kült mertebesine ulam bu filmi The Matrix sonras izleyenler için, kronolojik srada Dark City'nin önce geldiini tekrar hatrlatmak isterim.
ifremi Unuttum?